Bệnh lý về mắt / Chắp hoặc lẹo

Chắp hoặc lẹo

Bạn có một cục hoặc vùng sưng trên mí mắt? Lẹo thường là một cục sưng đau, nhạy cảm gần chân lông mi hoặc nằm trong mí mắt; chắp thường là một cục chắc hơn, ít đau hơn do tuyến dầu bị tắc. Nhiều trường hợp có thể cải thiện với chăm sóc đơn giản — nhưng nếu cục sưng kéo dài, tái phát hoặc đau bất thường, bạn nên được thăm khám để xác định đúng nguyên nhân và hướng xử trí phù hợp.

Triệu chứng thường gặp

Không phải cục sưng nào ở mí mắt cũng cần điều trị giống nhau

Lẹo thường gây đau và nhạy cảm ở sát chân lông mi; chắp thường cứng hơn và ít đau hơn. Hầu hết đều cải thiện với chăm sóc đơn giản.

Một cục nhỏ đỏ hoặc sưng ở mép mi mắt, hoặc trong mi

Đau hoặc nhạy cảm, nhất là khi lẹo đang hình thành

Một đốm vàng hoặc tiết dịch gần lông mi

Một cục cứng, tròn và thường ít đau — đặc trưng hơn của chắp

Mi mắt chảy nước, kích ứng hoặc có cảm giác nặng mi

Sưng nhẹ quanh mắt trong khi thị lực vẫn bình thường

Tìm hiểu về bệnh

Lẹo hay chắp — khác nhau ở điểm nào?

Cả hai đều biểu hiện dưới dạng một cục sưng trên mí mắt, và đôi khi lẹo có thể để lại một cục chắp chắc hơn — nhưng nguyên nhân hình thành, cảm giác và diễn tiến của chúng khác nhau.

Illustration of a stye: an infected gland at the eyelid margin, near the eyelashes

Lẹo

Tình trạng viêm hoặc nhiễm trùng khu trú tại nang lông mi hoặc tuyến ở mí mắt, thường ở sát bờ mi.

  • Đỏ, nhạy cảm và thường đau
  • Thường có đốm vàng gần lông mi
  • Thường tự lành sau vài ngày đến vài tuần
Illustration of a chalazion: a blocked oil gland forming a lump deeper within the eyelid

Chắp

Tình trạng tắc tuyến Meibomius (tuyến dầu), tạo thành một cục chắc nằm sâu hơn trong mí mắt.

  • Cứng và tròn hơn — thường không đau sau khi giai đoạn viêm lắng xuống
  • Có thể xuất hiện sau lẹo, hoặc đi kèm viêm bờ mi hay MGD
  • Có thể tồn tại nhiều tuần hoặc lâu hơn

Đau và nhạy cảm thường gợi ý lẹo; cục cứng và không đau thường gợi ý chắp. Viêm bờ mi kéo dài và một số bệnh lý da có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện cả hai tình trạng.

Chỉ nhìn bề ngoài không phải lúc nào cũng đủ để chẩn đoán.

Cả chắp và lẹo đều có thể gây sưng và đỏ mí mắt, đồng thời lẹo có thể để lại một cục chắc tồn tại sau đó. Nếu mắt sưng, chảy nước hoặc đỏ nhưng không có cục rõ ràng, nguyên nhân có thể là viêm bờ mi, viêm kết mạc hoặc một tình trạng khác — thăm khám kỹ sẽ giúp xác định chính xác.

Đặt lịch khám Cách chúng tôi làm việc
Chăm sóc tại nhà

Bạn có thể làm gì tại nhà

Với lẹo hoặc chắp nhỏ, không biến chứng, chườm ấm có thể giúp làm mềm chất bít tắc và hỗ trợ dẫn lưu tự nhiên. Tránh trang điểm mắt và đeo kính áp tròng cho đến khi mí mắt hồi phục, giữ tay, mặt và bờ mi sạch, đồng thời không dùng chung khăn mặt hoặc khăn lau.

Rửa tay sạch và dùng khăn sạch — nước ấm dễ chịu, không dùng nước quá nóng

Chườm lên mí mắt đang nhắm trong 5–10 phút, từ 2–4 lần mỗi ngày

Không bóp hoặc cố làm vỡ cục sưng, không nhổ lông mi và không ấn lên nhãn cầu

Lưu ý về thuốc

Không tự sử dụng lại thuốc nhỏ mắt kháng sinh hoặc steroid còn thừa nếu chưa có chỉ định chuyên môn. Cách điều trị phù hợp phụ thuộc vào việc bạn đang bị lẹo, chắp, viêm bờ mi hay một tình trạng khác.

Khi nào nên đặt lịch khám

Khi nào bạn nên đi khám?

Cục u không cải thiện sau vài tuần

Chắp vẫn to, gây khó chịu hoặc tái phát nhiều lần

Cục u tái phát ở cùng một vị trí, hoặc trông bất thường

Bạn đang có viêm bờ mi, rosacea hoặc tình trạng viêm mi mắt khác

Cách chúng tôi thăm khám

Thăm khám cẩn thận. Giải thích rõ ràng.

Bác sĩ nhãn khoa sẽ hỏi cục u xuất hiện từ khi nào, có đau không và đã từng bị trước đây chưa, sau đó thăm khám mi mắt, chân lông mi, kết mạc và chính nhãn cầu.

Kiểm tra thị lực, và tìm dấu hiệu nhiễm trùng lan rộng hoặc nguyên nhân gây đỏ khác

Cân nhắc viêm bờ mi, rối loạn chức năng tuyến Meibomius hoặc rosacea đi kèm

Khuyến nghị rõ ràng: theo dõi, chăm sóc tại nhà, dùng thuốc, một thủ thuật nhỏ hoặc đánh giá thêm

Thường chẩn đoán qua thăm khám

Hầu hết các cục u mi mắt đơn giản có thể được chẩn đoán ngay khi thăm khám. Có thể cần đánh giá thêm khi cục u kéo dài, tái phát, không điển hình hoặc không đáp ứng như mong đợi.

Thời gian, chườm ấm và một kế hoạch phù hợp

Điều trị và hồi phục

Lẹo và chắp thường cải thiện với chườm ấm, chăm sóc mi mắt và thời gian. Nếu lẹo bị nhiễm trùng hoặc nhiễm trùng đang lan rộng, bác sĩ có thể cân nhắc dùng thuốc hoặc phương pháp khác. Nếu cục u tái phát nhiều lần, việc xử lý viêm bờ mi, rối loạn chức năng tuyến Meibomius hoặc viêm da tiềm ẩn có thể giúp giảm tái phát.

Chườm ấm, chăm sóc mi mắt và theo dõi với hầu hết các cục u

Dùng thuốc khi lẹo bị nhiễm trùng, hoặc nhiễm trùng đang lan rộng

Đánh giá thêm với tổn thương kéo dài hoặc bất thường

Nếu chắp không tự hết

Chắp to hoặc kéo dài có thể được rạch thoát lưu dưới gây tê tại chỗ — một thủ thuật chỉ mất vài phút, được cân nhắc sau khi thăm khám và không phải cục u nào cũng cần đến.

Gặp bác sĩ chuyên khoa của bạn

Được chăm sóc bởi các bác sĩ chuyên khoa mà bạn sẽ gặp trực tiếp.

Dr. JD Ferwerda
Bác sĩ nhãn khoa trưởng · Đục thủy tinh thể, Thủy tinh thể & Võng mạc

Bác sĩ JD Ferwerda, MD

Bác sĩ nhãn khoa được đào tạo tại Hà Lan với hơn 30 năm kinh nghiệm lâm sàng tại châu Âu và vùng Caribbean. Fellowship về dịch kính - võng mạc tại Utrecht; chuyên sâu về đục thủy tinh thể, thay thủy tinh thể, tăng nhãn áp (glôcôm) và quản lý thoái hóa điểm vàng do tuổi (AMD).

Dr. Artem Kozhechenkov
Bác sĩ phẫu thuật khúc xạ · Trẻ em & Kiểm soát cận thị

Bác sĩ Artem Kozhechenkov, MD

Bác sĩ chuyên khoa khúc xạ và nhãn khoa tổng quát được đào tạo tại Nga. Phụ trách LASIK / chỉnh thị lực bằng laser, chăm sóc mắt trẻ em và kiểm soát cận thị tại EEC.

Không chắc đó là lẹo hay chắp?

+84 (0) 28 2253 3574